Keerwand of stapelblok: wat kies je bij welk hoogteverschil?

Begin bij vier vragen

Voordat je naar producten kijkt, wil je deze vier antwoorden hebben.

• Hoeveel grond keer je? Niet de zichthoogte, maar het werkelijke verschil in maaiveld van voor naar achter.
• Wat gebeurt er boven en achter de wand? Ligt er alleen grond of komt er verkeer, materieel of bulkopslag bij. Dit is de vraag die het vaakst wordt overgeslagen en die het meeste bepaalt.
• Hoeveel ruimte heb je achter de constructie? Elk van de vier heeft ruimte nodig om te bouwen, maar niet dezelfde hoeveelheid. Sta je strak tegen een erfgrens, dan valt een deel van de opties af.
• Wat mag het er uiteindelijk uitzien? Bij een gemeentewerf is dat een andere afweging dan bij de entree van een bedrijfspand.

De drie opties op hoofdlijnen

De hoogtes in deze tabel zijn richtwaarden voor een normale situatie met droge, draagkrachtige grond en zonder belasting erboven. Zodra daar iets van afwijkt, verschuiven ze naar beneden.

De betonnen keerwand

Dit is de standaardoplossing zodra er constructief iets van de wand gevraagd wordt. Een keerwand is een prefab L-element dat zijn stabiliteit haalt uit eigen gewicht plus de grond die op de voet drukt. Je plaatst hem met een kraan of verreiker en je bent snel klaar: een ervaren ploeg zet op een dag een flinke lengte weg. Kies hiervoor bij hoogtes boven de meter, bij verkeer over of vlak achter de wand, bij bulkopslag, en overal waar je de belasting moet kunnen onderbouwen. Meer over die afweging staat in de blog over gewapend of ongewapend kiezen.

Waar je op let: je hebt ruimte nodig achter de wand om te ontgraven voor de voet, en je hebt materieel nodig om te plaatsen. Op een krappe binnenstedelijke locatie kan dat de doorslag geven. Voor projecten waar het budget knelt of de constructie tijdelijk is, zijn gebruikte keerwanden een serieus alternatief.

Stapelblokken

Stapelblokken zijn massieve betonblokken die je laag voor laag opstapelt en verlijmt. Het resultaat is een zwaartekrachtmuur: de constructie blijft staan door zijn eigen massa. Ze zijn er in veel kleuren en structuren, ze zijn zonder kraan te verwerken en ze geven een verzorgd beeld. Voor plantvakken, lage terrasranden en representatieve begrenzingen tot ongeveer 80 cm zijn ze uitstekend.

Waar je op let: het zijn geen constructieve elementen zodra er echt druk op komt. Voor grondkering boven de 80 cm, en zeker bij belasting van bovenaf, wil je onderbouwing van leverancier of constructeur. Drainage achter de muur is hier geen optie maar noodzaak, want waterdruk is precies wat een zwaartekrachtmuur uit het lood duwt. En reken op arbeidsuren: stapelen en lijmen is per strekkende meter een stuk bewerkelijker dan elementen plaatsen.

Megabetonblokken

Grote gestapelde betonblokken zijn de werkpaarden onder de vier. Je plaatst ze met een kraan, ze zijn zwaar genoeg om aanzienlijke druk op te vangen, en ze zijn verplaatsbaar. Dat laatste maakt ze bijzonder geschikt voor tijdelijke situaties en voor opslagvakken die je later wilt aanpassen. Kies hiervoor bij bulkopslag op eigen terrein, bij tijdelijke keringen op een bouwplaats, en op plekken waar de uitstraling ondergeschikt is aan de functie. Ze zijn per kuub kering vaak de goedkoopste optie.

Waar je op let: het is een ruw product en dat zie je. Op een zichtlocatie is dit niet de keuze. Let daarnaast op de aansluiting tussen de lagen, want zonder goede verdeling van de stootvoegen wordt een gestapelde muur nooit zo sterk als hij eruitziet.

Kosten per strekkende meter

De prijs van het product zegt weinig. Wat je vergelijkt, is de totale kostprijs per strekkende meter, en die bestaat uit vijf posten: materiaal, fundering, machinekosten, arbeidsuren en de aanvulling achter de wand. Dat leidt tot een paar contra-intuïtieve uitkomsten. Stapelblokken lijken goedkoop per stuk, maar de arbeidsuren tikken hard aan. Schanskorven hebben een lage materiaalprijs, tot je de vulling en het vullen meerekent. Een keerwand oogt duur per element, maar je hebt hem in een fractie van de tijd staan, en op een werk met veel meters wint dat het vaak.

De post die het vaakst wordt vergeten, is de fundering. Die is voor alle vier verplicht en verschilt niet zoveel in kosten, dus hij drukt relatief het zwaarst op de goedkoopste oplossing. Hoe je die opbouwt, staat in de blog over de fundering onder een keerwand. Voor de vulling van schanskorven en de funderingslagen kun je terecht bij ons assortiment zand, grind en split.

Onderhoud over de levensduur

Beton is de duidelijke winnaar op dit punt. Een goed geplaatste keerwand of gestapeld betonelement heeft over de hele levensduur nauwelijks aandacht nodig. Bij gelijmde stapelblokken controleer je periodiek de voegen. Bij schanskorven kijk je naar het gaas en naar zetting van de vulling, want breuksteen zakt in de eerste jaren wat in en dan ontstaan er holtes aan de bovenzijde. Neem dat mee als je voor een opdrachtgever een keuze onderbouwt. Bij een gemeente of een beheerorganisatie weegt onderhoudslast vaak zwaarder dan de investering.

Als je de vier zo naast elkaar legt, valt de keuze meestal snel: gaat er belasting overheen of moet je meters maken, dan is beton de logische kant, en zit je onder de tachtig centimeter met een representatieve locatie, dan komen stapelblokken of schanskorven in beeld.

Advies van Klinkervisie

Twijfel je bij een specifiek project, bel ons dan even of kom langs in Spijk. We hebben de betonopties op voorraad staan en kunnen aan de hand van hoogte, belasting en beschikbare ruimte in een paar minuten aangeven welke kant het op moet, ook als de uitkomst is dat een ander product beter past.